Landelijke Werkgroep Gemeentecontacten
Nederland - Duitsland

terug

Landelijke Werkgroep Gemeentecontacten
Nederland – Duitsland (LWG NL-D)

Secr: Van Linschotenplein 21
3262 PW Oud-Beijerland
Tel.: 0186-613739
e-mail: h.manschot3@upcmail.nl
internet: www.kerkcontacteneuropa.nl

RONDZENDBRIEF

november 2014

Revolutionskarte DDR - kaart van de 'Vreedzame Revolutie'

Klik hier op de letters (dus hier op: A,   B,   C,   D,   E,   ) van de kaart voor de vergrotingen.




Deze poster is, zolang de voorraad strekt, te bestellen via het secretariaat. De kosten zijn € 7,75 incl. verpakkings- en verzendkosten.
Het formaat van de poster is A1 (ca. 60 x 85 cm). Hij is in kleur.
U kunt de poster bestellen door overmaking van het genoemde bedrag (onder vermelding van ‘Poster DDR') op banknummer NL76 INGB 0002058738 t.n.v. H.M. Manschot, Oud-Beijerland.


Deze maand is het al weer 25 jaar geleden dat de Vreedzame Revolutie in de DDR plaats vond. Met deze extra rondzendbrief willen wij stilstaan bij die ingrijpende gebeurtenissen van najaar 2014. Wij doen dat met een artikel uit Glaube und Heimat, het kerkblad van de Evangelische Kirche van Mitteldeutschland van 12 oktober 2014. Het is geschreven door de hoofdredacteur van dit kerkblad, Harald Krille.

Ein Hoch auf die Kleinen

Eerlijk gezegd: aan welke steden denk je spontaan als je aan de herfst van 1989, de herfst van verandering, denkt ? Natuurlijk aan Leipzig, misschien ook wel aan Dresden of Berlijn. Toch vind je op de indrukwekkende kaart van de voormalige DDR – met zorg samengesteld door het Archiv Bürgerbewegung Leipzig - in totaal 549 steden en gemeenten waar 1989 ook demonstraties, waken of bezettingen en stakingen plaats vonden. Op vele plekken gebeurde dit al voordat de aanzet in Leipzig werd gegeven en de trein door Dresden rolde of toen de muur op 9 november open ging. De grote massa mensen die op de bewuste 9 oktober in Leipzig over de binnenstedelijke Ring ging lopen, was wel belangrijk maar het instorten van het regime is ook te danken aan de vele dappere mensen in talloze kleine steden en kleinste dorpen. Ook al haalden hun namen nooit het nieuws.

Hetzelfde geldt voor de herinnering aan diegenen, die de weg bereidden voor de eerste vreedzame revolutie in Duitsland. De protagonisten - in de afgelopen jaren veelvoudig genoemd en geëerd - staan overal bekend. Toch kent bijna niemand de personen of plaatsen, die aan het begin stonden van de "gebedsdiensten voor de vrede" in Leipzig.

Hans-Joachim Döring, hij werkt nu in Magdeburg als Referent voor Ontwikkeling en Milieu aan het Lothar-Kreyssig-Ökumenezentrum van de Evangelische Kirche in Mitteldeutschland, was in begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw jeugddiaken aan de Thomaskirche in Leipzig. Hij herinnert eraan, dat er binnen de Evangelische Kirche in de DDR de Friedensdekade al sinds 1980 bestond. Tijdens deze tien dagen in november werd je »in vele steden en dorpen door het luiden van de klokken, meestal tegen 18.00 uur, uitgenodigd om deel te nemen aan gebedsdiensten voor de vrede, waaraan op verschillende wijze vorm werd gegeven«. Deze gebedsdiensten voor de vrede werden niet in Leipzig bedacht. Maar in Leipzig werden ze voor het eerst ook buiten de Friedensdekade gevierd .

“Toen er in september 1982 - als gevolg van miscommunicatie - de jeugdgroep en de Bijbelkring van de gemeente in Leipzig-Probstheida op hetzelfde tijdstip gebruik wilden maken van de gemeentezaal besloten ze deze avond gezamenlijk te houden", vertelt Döring. De ouderen vroegen aan de jeugd waarom ze zoveel ergernis over zich wilden uitroepen door de sticker »Schwerter zu Pflugscharen« op hun kleren te naaien ofschoon ze toch moesten weten, dat dit vragen om moeilijkheden was. Het werd een spannende discussie. In de loop van de avond ontstond de wens ook verder samen met elkaar in gesprek te blijven en gezamenlijk voor de vrede te bidden.

De toenmalige jeugddiaken van Probstheida Günter Johannson en een jonge man , Olaf Müller, zorgden met de hulp van de Leipziger Superintendent Friedrich Magirius ervoor, dat deze wens - in begin ook tegen de weerstand van de St. Nicolai gemeente - vorm kon krijgen. »Je mag niet vergeten, wat het in september 1982, in mei 1983 of in het najaar 1984 kon betekenen aan een gebed voor de vrede mee te werken: voor de middelbare scholier, die tijdens de examenperiode de voorbeden deed in een gebedsdienst voor de vrede; voor de toekomstige doctorandus aan de Karl-Marx-Universität, die een Bijbeltekst uitlegde of voor de technicus, die de altijd geheime milieugegevens van de stad Leipzig in het openbaar ging voorlezen«, herinnert Döring.

In de herfst 1989 ontwikkelden zich kleine en vaak niet beslist moedmakende initiatieven tot een katalysator voor de gebeurtenissen. Toen traden ook die mensen op, die ons vandaag als hoofdrolspelers in een film verschijnen. Toch is deze rol misschien weggelegd voor anderen en meestal onbekenden.

Met een hartelijke groet,
Rika Manschot
Gerben Dijkstra