terug

Landelijke Werkgroep Gemeentecontacten
Nederland – Duitsland (LWG NL-D)

Secr: Joke Brederveld
Sleedoorn 43,7822 AN Emmen
Tel.: 0591 222 159
e-mail: lwgdlsecretariaat@gmail.com
internet: www.kerkcontacteneuropa.nl

RONDZENDBRIEF

december 2015


Jahreslosung 2016:

Gott spricht: Ich will euch trösten, wie einen seine Mutter tröstet.
Want dit zegt de HEER: Zoals een moeder haar zoon troost, zo zal ik jullie troosten.
Jesaja 66:13


Lutherdekade – Thema 2016
Gedurende de tien jaar voorafgaand aan het Lutherjaar 2017 (Lutherdekade) wordt er jaarlijks een thema gekozen. Het is een goede mogelijkheid dit thema ook te gebruiken voor de wederzijdse bezoeken van de partnergemeente. Het thema voor 2016 is: Reformation und die Eine-Welt.
Von Wittenberg ging die Reformation in die Welt. Über 80 Millionen Lutheraner und über 400 Millionen Protestanten verbinden ihre geistig-religiöse Existenz mit dem reformatorischen Geschehen. Weitere Stichpunkte sind: globalisierte Reformation; die Reformation und ihre Kinder; Puritanismus und Kongregationalismus; internationale Schlosskirchengemeinde usw.

Ter nagedachtenis aan Jürgen Henkys, predikant en dichter (6 nov.1929 – 22 okt. 2015):
Jarenlang heeft Jürgen Henkys met de Nederlandse dichters van ons Liedboek 1973 samengewerkt. Het waren de dichters van die tijd, o.a. A. den Besten, W. Barnard, J.W. Schulte Nordholt en H. Oosterhuis.
Toen het liedboek klaar was en Jürgen Henkys in de trein naar huis het boek nog eens doorbladerde, ontdekte hij dat de nieuwe Nederlandse gezangen ook van grote waarde waren voor Duitsland. Zo vertaalde hij 29 Liederen daaruit en een Vlaams lied en het boekje ‘Steig in das Boot’ (1981) ontstond.
Wat waren we blij, nu konden we niet alleen de Duitse liederen, die in het Nederlands vertaald waren, maar ook de nieuwe Nederlandse liederen zingen in de ontmoetingen van de gemeentecontacten en in de ontmoetingsconferenties (BBW) in Berlijn. Toen het boekje uitverkocht was, is het vele malen gekopieerd.

Jürgen Henkys werd in Oost-Pruisen geboren. Na zijn theologiestudie in West-Duitsland verhuisde hij met z’n vrouw Erika naar de DDR. Daar werd hij predikant in de Niederlausitz en bezocht het Predigerseminar in Brandenburg a/d Havel, waar de levenslange vriendschap met Albrecht Schönherr ontstond. Beiden verdiepten zich in het leven van Dietrich Bonhoeffer. Niemand kon de intensiteit van Bonhoeffers gevangenisgedichten beter ontsluiten dan Henkys. Midden in de jaren zestig werd hij als docent aan het Predigerseminar benoemd.
In 1990 ging onder zijn leiding het Predigerseminar over naar de Humboldt Universiteit in Berlijn. Tot zijn emeritaat bleef hij daar professor voor praktische theologie.

Erika en Jürgen Henkys
Hun laatste jaren waren gestempeld door de ernstige ziekte van Erika. Erika was ook theologe, met een aanvullende opleiding tot gemeentepedagoge. Als (Kreis)-Katechetin werd zij zeer gewaardeerd.
Op 10 oktober is Erika gestorven. Haar man Jürgen kreeg daarna een hartinfarct. Het overlijden van z’n vrouw heeft hem het hart gebroken en op 22 oktober is ook Jürgen overleden.
In Köpenick was de gedachtenisdienst op 10 november met daarna de begrafenis. In de orde van dienst staat ook de Duitse vertaling van het lied van J.W. Schulte Nordholt, “Das Volk, das noch im Finstern wandelt – bald sieht es Licht, ein grosses Licht. Heb in den Himmel dein Gesicht und steh und lausche, weil Gott handelt”.
De Landeskirche EKBO heeft een gedenkdienst georganiseerd voor het leven van het echtpaar Henkys op 26 november in de St-Bartholomäus-Kirche in Berlin-Friedrichshain. Bisschop Markus Dröge heeft daar gesproken.
Toen ik het boekje Steig in das Boot van mijn Berlijnse vrienden kreeg, stond er dit in:
„Zwischen Holland und der DDR gibt es viele Kontakte, besonders auch zwischen den Gemeinden. Dieser Kontakt hat als eine der Früchte dieses Gesangbuch hervorgebracht. Möchte es uns helfen, in gemeinsamen Singen und beten Grenzen zu überwinden.“
Rika Manschot


Wir sind einander begegnet
Op zaterdag 5 september 2015 is met betrokkenen in Berlijn nagedacht over de betekenis van de gemeentecontacten tussen BRD en DDR. Na de Wende werden diverse van deze ook wel Patenschaften genoemde contacten voortgezet, andere gingen verloren. Want zo schreef bisschop Dr. Markus Dröge van de EKBO (Evangelische Kirche Berlin-Brandenburg-schlesische Oberlausitz) in zijn uitnodiging: „Die Erfahrungen der damaligen Partnerschaften bleiben ein großer Schatz für die Kirche bis heute. Mit einem Partnerschaftstag erinnern wir an persönliche Begegnungen, an Erfahrungen der Gemeinschaft und das Gefühl füreinander da zu sein. …… Wir wollen die Erfahrungen der Vergangenheit aufleben lassen, sie kritisch prüfen und herausarbeiten, was wir kommenden Generationen davon weitergeben wollen.“.
Er waren fijne reünieachtige ontmoetingen. We hopen nog te vernemen wat nieuwe generaties zal worden doorgegeven.
Jan Willem Fortuin

Jahrestreffen der Niederlande-partnerschaften, november 2015
Van 6 tot 8 november vond in Kurort Rathen het zogenoemde Sachsentreffen plaats. Vanuit de LWG namen Bert Companjen (met zijn vrouw Els) en Leny de Pijper daaraan deel. De Bibelarbeit werd voorbereid en begeleid door de heer Kees Wisse, die met zijn vrouw vanuit Oud-Beijerland naar Rathen reisde. Geïnspireerd door ons fraaie onderkomen, Haus Felsengrund in de Sächsische Schweiz met zijn indrukwekkende zandsteen-formaties, was als thema ´Stein und Fels´ gekozen. Dit bood veel aanknopingspunten met Bijbelteksten en passende liederen en leidde tot goede gesprekken tussen de aanwezige Duitse en Nederlandse gasten. Ook de latere creatieve uitwerking van het thema droeg bij aan de warme onderlinge contacten – We schilderden, bouwden een burcht en (her)schreven een lied. - Ter ontspanning voeren we over de Elbe en maakten we een wandeling in de prachtige omgeving. – Op zondag bezochten we de kerkdienst in Königstein en namen daar deel aan het Avondmaal.
Al wordt de groep betrokkenen kleiner, de aanwezige deelnemers stelden deze ontmoeting zeer op prijs en keken met dankbaarheid daarop terug.
Leny de Pijper

Europäische Bibeldialoge
Het programma voor de ontmoetings-weken van het eerste halfjaar 2016 is verschenen. U kunt het programma vinden op onze website. Ook kunt u de folder met gegevens aanvragen of nadere informatie opvragen bij Eef Dijk (tel. 0515-532214; e-mail: abdijk@online.nl).

‘Feest van de Ontmoeting’
Op zaterdag 5 maart 2016 hopen we onze ontmoetingsdag in Bunnik te houden. ’s Morgens na het Bericht zur Lage willen we ons laten inspireren door twee vragen. ‘Wat is er over van onze dromen van toen?’ en ‘Hoe kunnen gemeentecontacten doorgaan met een generatie die de DDR niet kent?’ We verheugen ons op inleider Ari van Buuren (leraar godsdienst en maatschappijleer Rijnlands Lyceum Wassenaar, gemeentepredikant Zoetermeer en oud-hoofd van de Dienst voor Levensoriëntatie & Geestelijke Verzorging in het UMC Utrecht). In 1966 (we leven in het 50ste jaar daarna!) tijdens de eerste studiereis door de DDR van Nederlandse studenten theologie, sloot hij een bijzondere vriendschap met Klaus-Dieter Hofmann. Als dominee en Pfarrer brachten zij hun gemeenten Zoetermeer en Gillersdorf eind jaren ‘70 met elkaar in contact. Het ‘Gottesgeschenk der Partnerschaft’ kwam tot bloei en is enkele jaren na de Wende door opvolgende personen beëindigd. De vriendschap van Ari en Klaus bloeit nog steeds.
Op het moment van schrijven wachten we op antwoord van een inleider uit Duitsland die over dezelfde vragen licht zal doen schijnen.
Het middagprogramma staat geheel in het teken van het afscheid van Rika Manschot. Na meer dan 40 jaar actieve betrokkenheid bij de Nederlands-Duitse kerkelijke contacten kunnen we haar vertrek niet ongemerkt voorbij laten gaan. We hopen op een grote opkomst met allen die op enigerlei wijze betrokken zijn of geweest zijn bij de contacten met, we noemen het zo nog maar een keer, de kerken in de voormalige DDR.
Zowel De Oude Dorpskerk als De Witte Huisjes zijn gereserveerd. Wat ons betreft wordt het in Bunnik een groots ‘Feest van de Ontmoeting’. Natuurlijk krijgt u begin volgend jaar nog een uitnodiging met nadere gegevens.

Waarderende Gemeenteopbouw
Tijdens onze laatste ontmoetingsdag (Bunnik – maart 2015) hebben wij kennis gemaakt met het begrip ‘Waarderende Gemeenteopbouw’. Het was een thema dat zeker ook geschikt is om te bespreken met de partnergemeente in Duitsland. Het is dan ook plezierig dat de Duitse vertaling van het boek van Jan Hendriks – Goede wijn – begin volgend jaar zal verschijnen. In het boek wordt op een zeer leesbare manier beschreven hoe waarderende gemeenteopbouw in de plaatselijke gemeente een rol kan spelen. Voor geïnteresseerden organiseert de coördinatiegroep ‘Waarderende Gemeenteopbouw’ een landelijke dag op vrijdag 5 februari 2016. Gegevens hierover vindt u onderstaand:

Waarderend verder. Tweede landelijke dag Waarderende Gemeenteopbouw

Nieuw elan
Veel gemeenten en parochies zijn op zoek naar nieuwe impulsen voor hun geloofsgemeenschap. In een tijd van krimp, samenvoegingen en fusies is het zaak steeds opnieuw aandacht te geven aan de basale vraag: wat staat ons – als gemeente van Christus – te doen, op onze plek in de wereld, met de mensen en middelen die we hebben? Waarderende gemeente-opbouw biedt een inspirerende methode om met deze vraag aan de slag te gaan. Waarderende gemeenteopbouw zoekt naar de kracht van de gemeenschap, en bouwt daarop voort. Dat leidt tot nieuw elan. Dr. Jan Hendriks beschrijft deze methode in zijn boek Goede wijn (2013).

Voor beginners en gevorderden
Op de tweede landelijke dag leren deelnemers door te doen. De dag biedt zowel een introductie op waarderende gemeenteopbouw voor beginners, als verdiepingsmogelijkheden voor meer gevorderden. De dag wordt georganiseerd door de coördinatiegroep waarderende gemeenteopbouw en is bedoeld voor kerkelijk kader, predikanten, kerkelijk werkers en geïnteresseerde parochianen en gemeenteleden.

Vrijdag 5 februari 2016, Johannescentrum, Moezeldreef 400, Utrecht.
Prijs: € 20,-; bij opgave voor 25 januari
€ 15,-.
Aanmelding via de website: www.waarderendegemeenteopbouw.nl

Stukgoed
o Website
Kijkt u ook regelmatig op onze website?
www.kerkcontacteneuropa.nl/Duitsland.
Mocht u aanvullingen of suggesties voor verbetering hebben, dan horen we dat graag van u.
o Klopt uw adres nog ?
Het werk van de LWG staat en valt met een goed en up-to-date adressenbestand. We verzoeken u dan ook dringend adreswijzigingen aan het secretariaat door te geven.
o Verslagen
De Landelijke Werkgroep stelt het erg op prijs van u werk-, ontmoetings- en jaarverslagen te ontvangen. Die helpen ons om u zo goed mogelijk van dienst te kunnen zijn! Ze geven namelijk een heel goed beeld van wat er speelt.
Documentatie – nog te bestellen

LWG 15-01 Parallellijst liederen
Deze lijst is per e-mail te bestellen (gratis) of wordt u per post toegestuurd na overmaking van € 1,50 (onder vermelding van het LWG-nummer) op rekeningnummer NL78RABO0104421479 t.n.v. J.W. Brederveld, Emmen.

AGENDA 2015/2016

5 maart 2016 – jaarlijkse ontmoetingsdag in Bunnik.
In deze nieuwsbrief vindt u alvast wat gegevens. Wij wensen u een goede adventstijd, gezegende kerstdagen en alle goeds voor het jaar dat voor ons ligt.

Kersttijd
Allerhoogste God,
hoe verheven Gij ook zijt,
Gij hebt u niet geschaamd
om onze God te worden
in een mens van vlees en bloed,
Jezus Christus, onze Heer.
Laat ons in voor- en tegenspoed
met Hem verbonden zijn
en doe ons delen in zijn vrede,
die duren zal in eeuwigheid.

Uit: Zeggen en zwijgen
Oecumenisch gebedenboek
voor alledag

Met een hartelijke groet,
Gerben Dijkstra, voorzitter
Joke Brederveld, secretaris