Landelijke Werkgroep Gemeentecontacten
Nederland - Duitsland

terug

VERMISCHTES

(januari/februari 2013)

 

De Heidelberger Catechismus

De Heidelberger Catechismus ontstond op initiatief van keurvorst Friedrich III in diens voormalige residentie Heidelberg. Op grond van een bindend basisdocument moesten na Luthers dood de ontstane confessionele twisten tussen de diverse stromingen binnen de Reformatie worden bijgelegd. Schrijver van de uit 129 vragen en antwoorden bestaande tekst is voornamelijk de uit Breslau afkomstige professor in de dogmatiek aan de universiteit van Heidelberg Zacharias Ursinus. Hij was leerling van Philipp Melanchton in Wittenberg, maar had ook de richtingen uit Zürich en Geneve leren kennen. Zo konden zowel gedachten van Luther en Melanchton als ook van Zwingli en Calvijn in zijn werk terechtkomen. Het fiat voor het drukken werd op 19 januari 1563 verleend, de in november van datzelfde jaar verschenen derde oplage geldt als de tot nu toe bindende tekst. De catechismus vond  een snelle verspreiding tot ver over de grenzen van de Kurpfalz. De volledige tekst van de catechismus, interessante achtergrondinformatie, verwijzingen en manifestaties, als ook materiaal voor gemeentewerk en onderwijs zijn te vinden op een speciaal voor dit jubileum ingerichte internetsite http://www.heidelberger-katechismus.net/.

(Glaube+Heimat/Der Sonntag, 23 december 2012)

 

Kirchentag 2013

Met een kerkdienst op de Reeperbahn en op drie andere plekken in Hamburg wordt op 1 mei de 34ste Deutsche Evangelische Kirchentag in de hanzestad geopend. Er worden op de Rathausmarkt, op de Reeperbahn, op de Strandkai en op de Fischmarkt  meer dan 90.000 mensen verwacht. Voor de aansluitende Abend der Begegnung zal het hele centrum van de stad het toneel van zo’n  300.000 bezoekers worden. De samenkomst onder het motto Soviel du brauchst duurt van 1 tot 5 mei. Het geestelijk, cultureel en thematisch programma met bijbelstudie, lezingen en discussies zal plaatsvinden op het Hamburger Messegelände en in de binnenstad.

(Glaube+Heimar/Der Sonntag, 23 december 2012)

 

Veertig jaar Leuenburger Konkordie

Op 16 maart 1973 overhandigden vertegenwoordigers van de lutherse, gereformeerde en verenigde kerken uit heel Europa in het plaatsje Leuenburg bij Basel aan hun kerken de definitieve versie van een document waarin zij de grondslag voor een kerkelijke gemeenschap formuleerden. Het als Leuenburger Konkordie bekend geworden document maakt sinds 40 jaar ondanks bestaande theologische tegenstellingen de kansel- en avondmaalsgemeenschap mogelijk, als ook de wederzijdse erkenning van de bevestiging van ambtsdragers.

(Glaube+Heimat/Der Sonntag, 23 december 2012)

 

Werkgever moet voorbeeld zijn

Gerhard Robbers, president van de Kirchentag, heeft kritiek geuit op een deel van de werkgevers  in de kerkelijke sector. De kerken zouden >in hun instellingen een voorbeeld moeten zijn en beter zaken moeten doen – niet meer geld verdienen maar een voorbeeld in de omgang met de werknemers zijn<, zei de jurist Robbers in de bijlage  Christ und Welt van het weekblad Die Zeit. Er zijn volgens hem >te veel  bedrijven die dat niet zijn<. De kerken en hun sociale verbanden zijn  in Duitsland met omstreeks 1.3 miljoen werknemers na de staat de grootste werkgever. Robbers, die aan de universiteit in Trier staatsrecht doceert en in mei als president aan het hoofd staat van de 34ste Deutsche Evangelische Kirchentag, riep de kerken op om nauw met vakbonden samen te werken.

(Glaube+Heimat/Die Kirche, 6 januari 2013)

 

Gezichten van terechtgestelden

Een nieuwe permanente expositie geeft voor het eerst een volledig overzicht over politieke justitie in Dresden van 1933 tot 1957 In het gebouw van het Landgericht dat in 1907 werd opgericht, veroordeelden de nationaal-socialisten van 1933 tot 1945 politieke tegenstanders en stelden hen terecht. Van 1945 tot 1950 gebruikte een militair tribunaal van de Sovjetische bezetter het gebouw als centrale plaats voor terechtstellingen. Er werd een gedenkplaats ingericht, in de eerste plaats voor leden van het communistische verzet. Alle – meer dan 1300 – slachtoffers die hier gedurende de nazi-tijd terechtgesteld werden, zijn met naam en biografische gegevens op kaarten geregistreerd. Documenten vertellen over Tsjechische en Poolse  verzetstrijders, over personen die trouw bleven aan hun joodse echtgeno(o)t(e), politiek afwijkende meningen verkondigden of  ‘vijandelijke zenders’ beluisterden. Op de route door de lokaliteiten kunnen de bezoeker steeds door vensters kijken naar de voormalige terechtstellingsplaatsen en naar de gedenkplaatsen. Hoe deze in de tijd  van de DDR geïnstrumentaliseerd werden, krijgen de bezoekers in de laatste afdeling te horen.

(Der Sonntag, 6 januari 2013)

 

Stakingsdreiging in kerk

De Dienstenbomd ver.di wil de druk op de kerkelijke werkgevers opvoeren. Vakbondschef Frank Bsirske kondigde aan op te roepen tot actie van hen de niet aan tariefonderhandelingen met ver.di willen deelnemen. >Daar zullen we in 2013 met stakingen dreigen. Voorwaarde is wel dat werknemers daarmee instemmen, zich organiseren. Het Bundesarbeitsgericht in Erfurt heeft kortgeleden het fundamentele recht van de kerken op een onafhankelijk arbeidsdsrecht bekrachtigd. De strijd is nu – weliswaar onder bepaalde voorwaarden – ook mogelijk in kerkelijke instellingen. >Dankzij deze uitspraak  registreren we een duidelijke toemame van toetredingen van leden vanuit de diaconie<, aldus Bsirske.

(Glaube+Heimat/Der Sonntag, 13 januari 2013)

 

Lutherdekade – een zaak van lange adem

Minister Stephan Dorgerloh van Sachsen-Anhalt, heeft kalm gereageerd op de blijkbaar geringe bekendheid in zijn deelstaat over het aanslaan van de 95 stellingen door Luther. De in 2008 in Wittenberg geopende Lutherdekade is immers bewust als meerjarig project bedoeld om de kennis over de Reformatie te kunnen laten groeien, aldus de SPD-politicus tot de Evangelische Pressedienst (epd) in Magdeburg. De in november gepubliceerde studie Sachsen-Anhalt-Monitor 2012 had hiaten in de kennis over de Reformatie geconstateerd. Zo werd o.a. gevraagd welke gebeurtenis verbonden was met de datum van 31 oktober 1517. Het juiste antwoord werd door slechts een kwart van de ondervaagden gegeven. Een vijfde deel zat ernaast en 54 procent verklaarde het niet te weten.

(Glaube+Heimat, 13 januari 2013)

 

Die kleine Hexe voortaan zonder negers

Het klassieke kinderboek Die kleine Hexe van Otfried Preußler zal voortaan zonder discriminerende begrippen als negertjes en negers verschijnen. >Wij gaan onze klassieke uitgaven doorspitten<, kondigde Klaus Willberg van het Thienemann Verlag Stuttgart aan tegenover de Berlijnse tageszeitung. Alleen als boeken aan de taalkundige en politieke ontwikkelingen worden aangepast, blijven ze tijdloos. Thienemann volgt hiermee het voorbeeld van uitgeverij Friedrich Oetinger Hamburg die al vier jaar geleden uit zijn actuele vertalingen van Pippi Langkous en andere kinderboeken woorden als neger en zigeuner had geschrapt.

Evenals de erfgenamen van de Zweedse schrijfster had ook de 80-jarige Preußler zich lange tijd tegen deze veranderingen verzet. >Met de tijd is echter het inzicht gegroeid dat de authenticiteit van het werk ondergeschikt moet worden gemaakt aan de taalkundige ontwikkelingen<, motiveerde zijn uitgever Willberg de ommezwaai. Die kleine Hexe werd in 1958 onderscheiden met de Deutsche Jugendbuchpreis. Sindsdien werd het boek in 47 talen vertaald en werden er wereldwijd 4.3 miljoen exemplaren van verkocht.

(Mecklenburgische&Pommersche KZ, 20 januari 2013)

 

Het vrijkopen van politieke DDR-gevangenen

Tientallen jaren was het verboden om erover te spreken. Tot nu toe is het vrijkopen van politieke gevangenen in de DDR zelfs onder historici nauwelijks een thema. Maar nu worden langzaamaan aktes geopend – maar niet alle. ‘Kauft Freiheit! Versucht es!’  Deze oproep in de oudejaarseditie van 1962 behoort misschien wel tot de koppen in de Bild-Zeitung met de meest verstrekkende gevolgen. Openlijk riep het boulevardblad de Bondsregering op om zich in te zetten voor de vrijlating van de in de DDR in hechtenis genomen wielrenner en vluchthelper Harry Seidel. Sinds de bouw van de Muur in Berlijn in het jaar daarvoor had de krantenmagnaat Axel Cäsar Springer (1912-1985) zich al achter de schermen het lot aangetrokken van politieke gevangenen in de DDR. Tot de eerste van hen in West-Duitsland arriveerden, zouden nog maanden verstrijken. Tot eind 1989 verkregen dan toch 33.755 mensen – bijna een op de drie gevangenen – de lang verbeide vrijheid. Ongeveer 3.5 miljard D-Mark liet de regering in Bonn zich dat kosten. >Het was destijds de enige mogelijkheid om mensen te helpen die onschuldig werden vervolgd<, verdedigt Ludwig Rehlinger zich tegen het verwijt daardoor het DDR-regime onvrijwillig te hebben gestabiliseerd. Als voormalig ambtenaar en staatssecretaris in het Bundesministerium für innerdeutsche Beziehungen was hij een van de eersten die zich met het vrijkopen bezig hield. De eerste keer passeerde de CDU-politicus ook hoogstpersoonlijk met een koffer vol westerse valuta de Duitse binnengrens. De protestantse kerk had zich in een  vroeg stadium ingezet voor de vrijlating van politieke DDR-gevangenen. Uit eigen betrokkenheid want onder hen bevonden zich ook kerkelijke medewerkers die de SED-staat een doorn in het oog waren. Voor de bemiddeling door de diaconie sprak dat zij reeds ervaringen had opgedaan met de levering van goederen aan Oost-Duitse sociale instellingen.                                  Want de regering van de BRD wilde om principiële redenen de Häftlings-Prämie van op het laatst 95.847 Mark bij voorkeur niet contant overmaken. >Humanitaire hulp kan nooit op transparante wijze worden verleend, zoals men dat soms zou wensen<, zegt de president van de diaconie Stockmeier met betrekking tot vermeende manipulaties. >Er zijn risico’s aan verbonden, waarmee op een verantwoorde manier moet worden omgesprongen.<

(Glaube+Heimat/Der Sonntag, 6 januari 2013; Mecklenburgische&Pommersche KZ, 20 januari 2013)

 

(Ab Brandenburg, januari 2013)